Orkiestra Wojskowa w Szczecinie
Historia

HISTORIA POWSTANIA ORKIESTRY WOJSKOWEJ W SZCZECINIE.

 

           

Zgodnie z rozkazem Naczelnego Dowódcy Wojska Polskiego z dnia 15 marca 1945 roku została uformowana w Poznaniu Orkiestra 12 Dywizji Piechoty. Dnia 31 marca 1945 roku rozkazem oddziału personalnego Wojska Polskiego Nr 01598, na stanowisko Kapelmistrza Orkiestry został wyznaczony ppor. Czesław Łowiński, który przybył do Poznania 12 kwietnia 1945 roku i zameldował się jako kapelmistrz w Sztabie 12 Dywizji Piechoty u szefa sztabu ppłk. Matulewicza i Dowódcy 12 Dywizji Piechoty płk. Lemontowicza.

(por.Czesław Łowiński)

 

             Z pamiątkowych listów majora Cz. Łowińskiego ustalono istotne dla historii orkiestry szczecińskiej wydarzenia. „Po stwierdzeniu, że wśród żołnierzy 12 Dywizji Piechoty nie ma muzyków, a także że dywizja nie posiada żadnych instrumentów muzycznych” – wspomina Czesław Łowiński  - „ stanąłem przed nie lada problemem. Otrzymałem bowiem informację, iż za dwa tygodnie (tj. 1 maja 1945 roku) w czasie manifestacji pierwszomajowej odbędzie się defilada wojskowa, na której obowiązkowo ma grać orkiestra pod moją batutą.” Najważniejsze jednak było to, że zgłaszający się w większości żołnierze, służyli już wcześniej ( przed II Wojną Światową) w orkiestrach wojskowych.W rezultacie już 24 kwietnia 1945 roku, czyli 12 dni po pierwszej rozmowie w Dowództwie 12 Dywizji Piechoty ppor. Łowiński zameldował, że orkiestra w składzie 20 podoficerów i 15 szeregowych jest w stanie zagrać Hymn Polski, Hymn ZSRR oraz marsz „Krakowskie Dzieci”.

            Na tamburmajora orkiestry został wyznaczony przez por. Cz. Łowińskiego plutonowy Leon Zawodny, który został w związku z tym mianowany przez niego na sierżanta i przeszkolony w prowadzeniu orkiestry w marszu i władaniu buławą.

(ppor.Leon Zawodny)

               

            Pierwsza w historii 12 Dywizji Piechoty defilada która odbyła się w dniu 1 maja 1945 roku w Poznaniu wypadła imponująco. Żołnierze godnie reprezentowali się społeczeństwu wywołując swoją postawą entuzjazm wśród zebranej ludności cywilnej i wojskowej. Po defiladzie zgodnie stwierdzono, że duża jest w tym zasługa orkiestry, dzięki której żołnierze maszerowali prężniej i utrzymywali równy krok.

            W dniu 20 maja 1945 roku 12 Dywizja Piechoty weszła w skład 2 armii Wojska Polskiego, którą po zakończeniu działań wojennych rozlokowano wzdłuż Odry i Nysy. Otrzymała ona zadanie obsadzenia pasa granicznego od Gryfina do ujścia Odry. Tego samego dnia częściowo transportem kolejowym i samochodowym, a częściowo pieszo – dywizja wymaszerowała z Poznania do Szczecina na objęcie nowo odzyskanych terenów. Orkiestra otrzymała 2 samochody i wyznaczoną marszrutą wyruszyła z Poznania dając po drodze liczne koncerty i uczestnicząc w uroczystych przemarszach wojska.

            Sztab 12 Dywizji Piechoty, szpital, a także orkiestra zatrzymały się w Stargardzie Szczecińskim a pułki pomaszerowały dalej na Dąbie, Goleniów i Kamień Pomorski. Dzięki energicznej działalności organizacyjnej kapelmistrza orkiestra w tym czasie liczyła już 43 żołnierzy a ppor. Łowiński został awansowany na stopień porucznika. Mieszkańcy Stargardu Szczecińskiego przyjęli orkiestrę z wielką radością i ogromnym entuzjazmem.

            Jesienią 1945 roku sztab 12 Dywizji Piechoty wraz z szpitalem i orkiestrą przeniósł się do Szczecina.Ze względu na fakt, iż orkiestra nie otrzymywała od początku swojego istnienia żadnych dotacji na zakup sprzętu muzycznego, por. Cz. Łowiński zorganizował w niej trzy zespoły taneczno – jazzowe, które grając w nocnych lokalach zbierały fundusze na zakup instrumentów muzycznych. Z zarobionych pieniędzy musiały również opłacić obsługę cywilną Kasyna Oficerskiego 12 Dywizji Piechoty. Zespół smyczkowy z orkiestry często uczestniczył w nagraniach „Podwieczorków przy mikrofonie” w Radiu – Szczecin, do momentu przybycia pana Górzyńskiego do Szczecina, objęcia przez niego stanowiska kierownika orkiestry cywilnej i wyszkolenia przy pomocy muzyków orkiestry 12 Dywizji Piechoty zespołu cywilnego dla potrzeb radia.

              Po zakończeniu wojny, jak podaje prof. S. Śledziński „w czasie demobilizacji, rozformowano orkiestry dywizyjne, tworząc orkiestry pułkowe o małych, zaledwie 15 - osobowych składach.” Orkiestrę 12 Dywizji Piechoty rozwiązano 26.XI.1945r i przekształcono w orkiestry pułkowe. Każdy pułk piechoty uzyskał samodzielny etat orkiestry. W ten sposób w skład 12 Dywizji Piechoty zostały zorganizowane trzy niezależne orkiestry.W 39 Pułku Piechoty, stacjonującym wówczas w Kamieniu Pomorskim gdzie kapelmistrzem został st. sierż. Rydliński, w 41 Pułku Piechoty stacjonującym w Szczecinie gdzie funkcję dowódcy powierzono por. Łowińskiemu – dotychczasowemu kapelmistrzowi orkiestry dywizyjnej i w 43 Pułku Piechoty stacjonującym również w Szczecinie gdzie dowództwo nad orkiestrą objął ppor. Leon Zawody.

               W roku 1948 do 12 Dywizji przyszedł rozkaz przygotowania orkiestr do konkursu na szczeblu Wojska Polskiego. W  etapie eliminacji na tym szczeblu okręgu wojskowego orkiestra dyrygowana przez por Łowińskiego zdobyła pierwszą lokatę wzbudzając zachwyt jury pod przewodnictwem mjr Węgrzynowskiego – Komendanta Oficerskiej Szkoły Kapelmistrzów. Orkiestra rozpoczęła przygotowania do udziału w Finale konkursu który odbył się w dniu 10 września 1948 roku w Warszawie. Również tym razem por. Łowiński nie dał za wygraną i wraz ze swoją orkiestrą nie zawiódł wygrywając konkurs i wywożąc miano najlepszej orkiestry Wojska Polskiego.

(Połączone orkiestry por. Łowińskiego i ppor. Zawodnego. Drawsko Pomorskie 1948) 

     

 

             W związku z reorganizacją w LWP na początku 1949 roku zlikwidowano wchodzący w skład  12 Dywizji Zmechanizowanej Pułk Piechoty stacjonujący w Kamieniu Pomorskim i przeniesiono go do Trzebiatowa a następnie do Kołobrzegu.Tym samym 12 Dywizja Piechoty w Szczecinie straciła również wchodzącą w jego skład orkiestrę kierowaną przez Kapelmistrza Rydlińskiego. Ilość orkiestr w 12 Dywizji Piechoty zmalała do dwóch,a co za tym idzie zwiększył się w związku z tym ich zakres obowiązków. W maju 1949 roku z 2 Dywizji Piechoty im. Jana Kilińskiego z miejscowości Piotrków Trybunalski został przeniesiony do Szczecina. Pułk Piechoty (tzw. „kołobrzeski”) wraz z orkiestrą. Jako miejsce stacjonowania w Szczecinie przydzielono mu jednostkę na Alei Wojska Polskiego i określono nazwą 5 Pułk Piechoty. 

Orkiestra stacjonowała tam jako orkiestra pułkowa do 1957r. W dniu 15.05.1957 roku została rozformowana i przeniesiona rozkazem Dowódcy POW w skład Orkiestry Garnizonowej 41 Pułku Piechoty w Szczecinie.

 

(Defilada orkiestry 12 Dywizji Zmechanizowanej w 1958r. Kapelmistrz Kpt. S. Bagiński i Tamburmajor Z. Nosko)

 

 

              Orkiestra 41 Pułku Piechoty w Szczecinie działająca przy JW. 2485  od momentu powstania tj. miesiąca VIII – IX 1945r stacjonowała przy ul. Łukasińskiego – Szczecin.W latach 1968 –70 orkiestra została przeniesiona na ul. Ku Słońcu gdzie stacjonuje do dzisiaj.

(Defilada orkiestry 12 Dywizji Zmechanizowanej. Szczecin 1 maja 1958r.)

 

 

              Odznaczona licznymi dyplomami, wyróżnieniami i nagrodami orkiestra posiada w swoim dorobku nagrania radiowe, audycje telewizyjne oraz wydane płyty CD. Orkiestra koncertuje często również poza granicami kraju upowszechniając i reprezentując Polskę ukazując jej historię, tradycję i dorobek kulturalny.Liczne wyróżnienia i nagrody członkowie orkiestry zdobyli biorąc udział w Festiwalach Orkiestr Wojskowych w Polsce, Danii oraz Niemczech.

         Współpraca orkiestry z Międzynarodowym Korpusem Północ – Wschód w Szczecinie, owocowała również udziałem w międzynarodowych spotkaniach muzycznych orkiestr wojskowych w kraju jak również poza jego granicami m.in. w Niemczech ( Dusseldorf, Bremerhaven, Neubrandenburg, Rostock,) jak również w Danii (z prestiżowymi koncertami w Karup w Międzynarodowej Siedzibie NATO).


(Festiwal orkiestr Dusseldorf 2001)


(Festiwal orkiestr Bremerhaven 2002)

W ostatnich latach ważnym przedsięwzięciem dla muzyków był udział w III Przeglądzie Orkiestr Wojsk Lądowych Giżycko 2012. Zwycięzcą w konkursie estradowym została orkiestra szczecińska otrzymując zloty tytuł laureata i wyróżnienie od Dowódcy Wojsk Lądowych.